Wat is greenwashing en wat is er mis mee?

Als milieuliefhebber heb je vast wel eens van greenwashing gehoord. Maar wat is het precies en vooral: waarom is het schadelijk?

Manon Germeaux

Copywriter & pr-manager (BE/NL)
Wat is greenwashing en wat is er mis mee?

Greenwashing is een populair gespreksonderwerp onder milieuliefhebbers. In dit artikel gaan we in op de betekenis, waar het vandaan komt, en hoe je het kan herkennen.

Wat is greenwashing?

Greenwashing houdt in dat de marketingboodschap van een bedrijf niet strookt met haar acties. Meestal beweren bedrijven in hun marketing milieuvriendelijk te zijn. In realiteit is wat ze doen voor het milieu echter niet doeltreffend of verwaarloosbaar in vergelijking met hun negatieve impact op de aarde. 

Natuurlijk, bio, eco: woorden die maar al te graag gebruikt worden in de bedrijfswereld. Door greenwashing-praktijken lijken die woorden van al hun betekenis te zijn ontdaan. Ze worden te pas en te onpas vermeld.

In veel landen is greenwashing inmiddels zo’n groot probleem dat de overheden moesten ingrijpen. Zo is er de Zweedse Marketingakte die bedrijven verbiedt valse claims te maken en hen verplicht om de beweerde voordelen voor het milieu aan te tonen.

Hoe greenwashing is begonnen

Consumenten geven steeds meer om klimaatproblemen en duurzaamheid. En bedrijven? Die willen verkopen. Dus moeten ze hierop inspelen. Producten en reclamecampagnes maken misbruik van de toenemende interesse van de consument in duurzaamheid.

Zo investeren ook steeds meer bedrijven in groene projecten. Dit is een positieve evolutie: investeringen en initiatieven die een aantoonbaar verschil maken voor de aarde zijn namelijk de toekomst. Maar helaas zijn er sommige bedrijven die een kans zagen om geld te verdienen zonder ook echt iets te doen voor het milieu.

Hierdoor kenden we een grote toename van zogenaamde milieuprojecten zonder enige positieve impact. Dit creëerde zoveel controverse dat Friends of the Earth nu een jaarlijkse greenwashingprijs uitreikt. Die wil je niet krijgen als bedrijf.

Greenpeace lanceerde al in 2009 hun Stop Greenwash campagne en publiceerde zopas een artikel waarin ze zeggen dat we ons in de gouden eeuw van de greenwashing bevinden.

Wat is er mis met greenwashing?

Het grootste probleem met greenwashing is dat bedrijven kunnen beweren positieve actie te ondernemen terwijl ze blijven bijdragen aan de klimaatverandering. En er is weinig dat hen tegenhoudt.

Daarnaast maakt het ons allemaal achterdochtig. Welke bedrijven doen écht iets voor het milieu en welke doen maar alsof? Hierdoor vermijden bepaalde bedrijven elke communicatie over hun groene acties, uit angst om over te komen als greenwashers. Dit heeft trouwens ook een naam: greenhushing.

En dan is er nog scopewashing: het misleidend rapporteren van de CO2-uitstoot van een bedrijf. Zo kunnen ze bijvoorbeeld wel de uitstoot van de fabrieken delen maar niet de indirecte emissies van energieverbruik, transport of materialen.

Als consument moeten we ons vragen stellen bij de drijfveren van bedrijven, en proberen tussen de lijntjes te lezen. Maar makkelijk is anders. De feiten zijn niet altijd gekend, waardoor greenwashing moeilijk te herkennen valt. Bedrijven weten heel goed dat niet iedereen zin of tijd heeft om op zoek te gaan naar de waarheid.

Hoe herken je greenwashing

Greenwashing mag dan niet makkelijk te spotten zijn, het is toch belangrijk om het te proberen. Als je de greenwashers eruit weet te halen, weet je welke bedrijven écht een verschil maken, en kan je de juiste bedrijven steunen. 

Stap één is de belangrijkste, maar eenvoudigste: doe onderzoek. Ga websites af, check social media, lees duurzaamheidsrapporten. Ontdek je dingen over een bedrijf die niet overeenkomen met wat ze zeggen, dan is het een goed idee om voor een alternatief te kiezen.

Hier zijn een aantal vragen die je je kunt stellen tijdens je onderzoek.

  • Klinkt het te mooi om waar te zijn?
  • Zegt je buikgevoel dat er iets niet klopt?
  • Zijn beweringen over het milieu vaag en niet gespecificeerd?
  • Is er bewijsmateriaal dat de beweringen ondersteunt?
  • Kan je de informatie controleren?
  • Zijn er betrouwbare certificaten voorhanden?

Waar kan je nog op letten? Veel bedrijven plaatsen groene boodschappen in logo’s, grafische elementen en afbeeldingen. Probeer voorbij het uiterlijk te kijken: het is niet omdat de communicatie suggereert ecologisch te zijn, dat het bedrijf dit ook werkelijk is.

Hoe EcoTree werkt

Als greentechbedrijf gaan we heel nauwlettend om met onze communicatie. Onze unieke aanpak van bosbouw biedt langetermijnvoordelen voor de aarde en verbetert de biodiversiteit op de gronden die we beheren.

Greenwashing maakt het voor bedrijven die echt om het milieu geven, zoals EcoTree, moeilijker. Want wat kan je nog geloven? Daarom hechten we zoveel belang aan transparantie. De bomen die je bij EcoTree koopt, zijn koolstofputten die bossen helpen behouden en biodiversiteit beschermen. We weten dat we een positieve impact maken.

Maar we vergeten ook niet de nadruk te leggen op het allerbelangrijkste, en dat is om CO2-uitstoot te reduceren. Vóór je bomen koopt, of eender welke actie onderneemt om de klimaatverandering tegen te gaan, is dit het eerste wat ons te doen staat.